عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤١ - موارد هشتگانهاى كه ام ولد را مىتوان فروخت

ترجمه:

فرع‌

اگر بقاء مال موقوفه در وقف خاص منجر به اختلاف و نزاع بين موقوف عليهم شود مشهور بين فقها آن است كه فروش موقوفه جائز مى‌باشد.

و نيز كنيز امّ ولد را تا مادامى كه فرزندش زنده است نمى‌توان فروخت مگر در هشت مورد:

موارد هشت‌گانه‌اى كه امّ ولد را مى‌توان فروخت‌

١- مولاى وى معسر و فقير شده و قدرت پرداخت ثمن كنيز را نداشته باشد اعم از آنكه مولا در حيات بوده يا فوت كرده باشد.

٢- امّ ولد جنايتى بر غير مولا وارد كرده باشد كه در اين فرض مولا مى‌تواند او را فروخته و از ثمن مقدار جنايتش را بپردازد.

٣- مولا از نفقه امّولد عاجز باشد.

٤- يكى از نزديكان امّ ولد فوت شده و بجز وى وارث ديگرى نداشته باشد لذا وى را از ما ترك ميت خريده و آزادش مى‌كنند تا بقيه ما ترك را ارث ببرد.

٥- در موردى كه كنيز بعد از رهن گذارده شدن ام ولد گردد چه آنكه مولاى او اگر نتواند وى را از دهن رها كند مرتهن مى‌توان او را فروخته و از ثمنش مال خود را بردارد.

٦- در موردى كه مولا بعد از مفلّس شدن كنيز را امّ ولد نمايد، در اين فرض اگر طلبكاران بخواهند مى‌توانند كنيز را فروخته و از ثمنش پول خود را بردارند.

٧- در جائى كه مولاى امّ ولد فوت شده در حاليكه غير از او مال ديگرى نداشته و ديونى به ذمّه‌اش بوده كه بقدر قيمت كنيز يا بيشتر از آن باشند اگر چه اين ديون ثمن كنيز محسوب نشوند.